شروع مسیر پژوهش+ ۵ گام اصلی
دوره تخصصی پروپوزالنویسی
بیش از ۱۵ ساعت آموزش نگارش پروپوزال بهصورت تئوری و عملی
پژوهش را از کجا شروع کنم؟
در سطوح آکادمیک، دو مسیر کلی برای شروع پژوهش وجود دارد:
- حالت اول:
ما ایدهای در ذهن داریم و برای پرورش این ایده، به دنبال استاد راهنمای مناسبی میگردیم که همخوانی با ایده پژوهشی ما داشته باشد.
- حالت دوم:
ما ایدهای از خود نداریم؛ بنابراین، زمینهی تحقیقاتی مورد علاقه خود را مییابیم و با مراجعه به اساتید این حوزه، از ایدههای پژوهشی آنها برای شروع مسیر پژوهشی خود کمک میگیریم.
در ادامه به تفصیل هر یک از مسیرها را توضیح خواهیم داد.
در بسیاری از منابع، برای شروع مسیر پژوهش، یک نمای کلی از زمان یافتن ایده تا اتمام طرح ارائه میدهند که قابل تعمیم و کاربردی نمیباشد؛ چرا که انتخاب استاد راهنمای مناسب طرح، بر تمام مسیر تاثیرگذار خواهد بود.
در هنگام ورود به دانشگاه و در هر مقطع تحصیلی، انجام تحقیقات از جمله مسیرهای وسوسهانگیزی است که پیشروی شما قرار میگیرد. اما متأسفانه به علت عدم آگاهی، بسیاری از عزیزان یا از مسیر پژوهش منحرف میشوند، یا اینکه در فرآیندهای اجرایی چنان غرق میشوند که آنها را از هدف اصلی دور میکند و امتیازات اندکی در آینده برای رزومه پژوهشی آنها به همراه خواهد داشت. بنابراین، اگر بدانیم چطور و از کجا شروع کنیم، از این انحراف تا حد زیادی ایمن خواهیم بود.
مسیر اول شروع پژوهش
مسیر اولی که میتوان برای شروع پژوهش طی نمود، این است که ما در خصوص ایدهای، از پیش، آگاهی و مطالعه داشتیم و کنجکاو هستیم که در قالب پژوهش این ایده را دنبال کنیم (به طور مثال یک مشکل رایج، یا تأثیر یک گیاه دارویی و…). پیش از آن که به طور جدی موضوع را دنبال کنید، پیشنهاد میشود که با جستجو در منابع علمی، از نوآوری موضوع مطلع شویم. سپس، میتوان با اساتید متخصص در این حوزه ارتباط برقرار کرد و جنبههای مختلف ایده را بررسی کرد و از دیدگاه آنان کمک گرفت. در ادامه، پس از آن که از نوآوری موضوع اطمینان پیدا کردیم و با اساتید حوزه مشورت کردیم، از یکی از اساتید محترم هیئت علمی و مرتبط با حوزه پژوهشی مدنظر ما، کمک میگیریم و اگر مورد موافقت ایشان بود، از ایشان به عنوان استاد راهنما در طرح تحقیقاتی خود بهره خواهیم برد. حضور یک عضو هیئت علمی به عنوان استاد راهنما در طرحهای تحقیقاتی دانشجویی، الزامی میباشد. با کمک و نظر استاد راهنما، ایده تحقیقاتی مدنظر خود را به عنوان طرح تحقیقاتی تبدیل میکنیم و پس از تأیید نهایی، اقدام به نگارش پروپوزال میکنیم.
مسیر دوم شروع پژوهش
در برخی موارد، ما ایدهای از پیش درنظر نداریم اما تمایل داریم در انجام طرحهای تحقیقاتی نقش داشته باشیم. برای این کار، ابتدا باید زمینه تحقیقاتی مورد علاقه خود را انتخاب نمایید. انتخاب زمینه تحقیقاتی مورد علاقه یا Research Interest در آینده به شما کمک خواهد کرد تا راحتتر با اساتید داخل و خارج از کشور ارتباط برقرار کنید. چرا که تحقیقات شما حول محور این علایق بوده است. بنابراین، ابتدا به طور شفاف با خودتان تصمیم بگیرید که در چه زمینهای تمایل دارید فعالیت کنید. سپس، اقدام به انتخاب استاد راهنمای مرتبط و نزدیک به زمینه تحقیقاتی مورد علاقه نمایید. استاد راهنما به شما در یافتن ایدههای تحقیقاتی مرتبط با علایق شما و همراهی شما در مسیر اجرای طرح، از زمان نگارش پروپوزال تا انتشار مقاله، کمک خواهد کرد. انتخاب استاد راهنمای مناسب بسیار اهمیت مییابد؛ چرا که راهنماییهای یک استاد میتواند شما را به تحقیق علاقه مند کند تا در آن پیشرفت کنید و پژوهشهای بیشتری انجام دهید یا برعکس!
پس از مشخص شدن مسیر اولیه شروع پژوهش شما میتوانید از گامهای پیشنهادی تیم علمینو استفاده نمایید:
گام اول: عنوان خود را انتخاب کنید.
برای شروع یک طرح پژوهشی باید یک ایده داشته باشید. به این نکته توجه کنید که تبدیل کردن ایده به یک عنوان، تا حد زیادی ادامه مسیر پژوهش شما را مشخص میکند. ایده پژوهشی ممکن است که در ذهن ما بسیار جذاب و جالب به نظر برسد، اما برای رسیدن به یک شناخت درست حتما مقالات سالهای اخیر در زمینه مورد نظر خود را جستجو و مطالعه کنید.
در ضمن پیش از قطعیکردن عنوان خود حتما مواردی از قبیل: بودجه مورد نیاز، امکانات در دسترس، زمان مورد نیاز و الزامات اخلاقی را در نظر بگیرید. قبل از رفتن به گام بعدی، موضوع را با استاد راهنمای خود در میان بگذارید و از قابل اجرا بودن آن اطمینان حاصل کنید.
گام دوم: یک مساله را شناسایی کنید.
در این گام شما موضوع مورد علاقه خود یا مورد تایید استاد راهنمای خود را پیدا کردید اما حالا باید از خود بپرسید پژوهش شما دقیقا چه چیزی را بررسی خواهد کرد؟ چرا و چطور ایده شما میتواند برای دیگران اهمیت داشته باشد؟ شما میتوانید یک مسئله پژوهشی (حل مشکلی که ظهور پیدا کرده و راهحلی برای آن وجود ندارد) یا یک خلأ پژوهشی (تضاد بین نتایج تحقیقات انجام شده در زمینه مطالعاتی شما) را بررسی کنید.
برای اینکه در پروپوزال خود به خواننده بیان کنید که به دنبال حل یک مساله هستید، باید یک بیان مسئله در شروع پژوهش بنویسید که در آن توضیح دهید که چرا این پژوهش اهمیت دارد؟ چه مشکلی را حل خواهد کرد یا چه شکاف پژوهشی را برطرف میکند؟ و این پروژه تحقیقاتی چگونه به جامعه علمی کمک میکند؟
گام سوم: سوالات پژوهشی خود را تدوین کنید.
در مرحله بعد، باید یک یا چند هدف و سوال پژوهشی بنویسید. این اهداف و سوالات دقیقاً همان چیزی را هدف قرار میدهند که شما میخواهید در طول پژوهش به آنها برسید یا به آن پاسخ دهید.
یک سوال تحقیقاتی خوب باید به اندازه کافی واضح باشد که بتوانید با استفاده از روشهای تحقیق کیفی یا کمی مناسب به آن پاسخ کامل دهید یا بتوانید بررسی کنید. همچنین باید آنقدر پیچیده باشد که به بررسی، تحلیل و استدلال عمیق نیاز داشته باشد. سؤالاتی که می توان با «بله/خیر» یا با حقایق به راحتی در دسترس پاسخ داد، برای یک مقاله یا پایان نامه به اندازه کافی پیچیده نیستند.
در برخی از انواع تحقیقات، در این مرحله ممکن است مجبور شوید یک چارچوب مفهومی و فرضیههای قابل آزمایش ایجاد کنید.
گام چهارم: روش تحقیقاتی خود را مشخص کنید.
بسیار اهمیت دارد که با چه روشی تصمیم دارید به سؤالات و اهداف خود پاسخ دهید و نتایج مطالعه را تحلیل کنید. شما باید تصمیم بگیرید که آیا از دادههای اولیه یا ثانویه و روش های کمی یا کیفی استفاده خواهید کرد. همچنین باید ابزارها، رویهها و مواد خاصی را که برای جمعآوری و تجزیه و تحلیل دادههای خود استفاده میکنید، و همچنین معیارهای خود را برای انتخاب شرکتکنندگان یا منابع تعیین کنید. این کار را اغلب با مشورت استاد راهنما، استاد مشاور و متخصص آمار انجام خواهید داد.
گام پنجم: پروپوزال تحقیقاتی خود را بنویسید.
در نهایت پس از انجام این مراحل، آماده تکمیل پروپوزال پژوهشی خود هستید. بیان مساله، مروری بر متون، هدف مطالعه، سوالات، روش تحقیق، زمان و بودجه شما را مشخص می کند.
توجه داشته باشید که علاوه بر تشریح پیشینه، بیان مسئله و سؤالات تحقیق، پروپوزال باید شامل بررسی مقالاتی نیز باشد که نشان میدهد چگونه پروژه شما با تحقیقات مشابه موجود در مورد موضوع مطابقت دارد. بخش طراحی تحقیق رویکرد شما را تشریح میکند و دقیقاً توضیح میدهد که چه کاری انجام خواهید داد. در نهایت، پروپوزال باید توسط استاد راهنما بررسی و روش شما تأیید شود. سپس باید طرح خود را سامانه پژوهشیار دانشگاه موردنظر ثبت کنید و پس از بررسیهای داوری به طرح شما یک کداخلاق تعلق میگیرید که میتوانید پروژه خود را شروع کنید.
پس از طی فرایند شروع پژوهش در مراحل بعد شما وارد پروسه اصلی پژوهش خواهید شد. اما برای شروع مسیر این مطالب را به یاد داشته باشید.
کامنتها
هیچ کامنتی برای این پست وجود ندارد.
مطالب مرتبط
امتیازدهی
نظر خود را برای ما ارسال کنید
اگر وارد حساب کاربری شوید، فیلدهای نام و ایمیل به طور خودکار پر میشوند.